Een sociaal veilige werkomgeving vraagt om meer dan onderzoek, normhandhaving en sanctionering. Wanneer een melding of klacht over grensoverschrijdend gedrag binnenkomt, grijpen organisaties vaak meteen naar een formeel traject: een onderzoeksbureau, hoor en wederhoor, eventueel een disciplinaire maatregel. Dat traject beschermt betrokkenen en is soms onvermijdelijk. Het lost alleen de relationele schade niet op. Vertrouwen is beschadigd, de samenwerking in het team is verstoord, en collega's die er getuige van waren dragen daar hun eigen last van mee. Herstelrecht richt zich precies op die dimensie. In deze blog leg ik uit wat een herstelgerichte aanpak inhoudt, wanneer die past en wanneer juist niet, en wat dit betekent voor vertrouwenspersonen, HR en klachtencommissies.

De Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV) heeft haar jaarverslag over 2025 gepubliceerd. Het was het jaar waarin de vereniging haar 25-jarig bestaan vierde en tegelijk verder werkte aan de professionalisering van het vak. Een aantal cijfers en ontwikkelingen uit het verslag raakt je werk als vertrouwenspersoon direct. Het gaat onder meer om de nieuwe certificeringseis en om de stand van zaken rond de wettelijke verplichting. Daarnaast geeft de klachtencommissie een signaal af over de rol van de vertrouwenspersoon dat je meteen in je eigen praktijk kunt gebruiken.

Een derde van het ziekteverzuim in Nederland komt door werkgerelateerde psychische klachten. Grensoverschrijdend gedrag is daarvan een van de belangrijkste oorzaken. Voor de werkgever is dat een aansprakelijkheidsrisico dat vaak wordt onderschat. En de omvang van dat risico wordt voor een groot deel bepaald door wat jij doet: hoe je een melding oppakt, hoe je opvolgt en wat je vastlegt. Als vertrouwenspersoon, HR-professional of leidinggevende sta je precies op de plek waar de zorgplicht van de werkgever concreet wordt. De rechter kijkt achteraf naar wat er feitelijk is gebeurd na een signaal. Jouw werk is daarin het bewijs.

De Landelijke Klachtencommissie Ongewenst Gedrag voor de decentrale overheid (LKOG) heeft haar jaarverslag over 2025 gepubliceerd. De commissie behandelt klachten van medewerkers van gemeenten, provincies, waterschappen en veiligheidsregio's over discriminatie, (seksuele) intimidatie, agressie en pesten. Het verslag geeft een goed beeld van wat er op dit moment met formele klachten gebeurt, en van de vraagstukken die daarbij spelen voor organisaties die werk maken van sociale veiligheid.

Mariëtte Hamer roept op om de invloed van de manosphere niet los te zien van de bredere aanpak van grensoverschrijdend gedrag. Voor vertrouwenspersonen en organisaties liggen de sleutelwoorden bij preventie, cultuurverandering en het versterken van positieve rolmodellen.

Psychisch geweld is nog niet zelfstandig strafbaar, maar raakt direct aan de zorgplicht van organisaties. Deze analyse laat zien waar het strafrecht stopt, wat dit betekent voor melders en hoe compliance professionals klachtenprocedures sterker kunnen inrichten.

Minister Aartsen wil commerciële online content met kinderen onder het verbod op kinderarbeid brengen. Wat betekenen deze plannen voor organisaties, de media- en marketingsector en professionals die zich bezighouden met integriteit, veiligheid en de bescherming van kwetsbare groepen?

Er komt geen wettelijke verplichting voor een gedragscode ongewenst gedrag. In plaats daarvan kiest het kabinet voor een sectoraanpak, publiekscampagnes en mogelijk subsidie via de Duurzame inzetbaarheidsagenda om sociale veiligheid op de werkvloer te versterken. Wat betekent deze koerswijziging voor vertrouwenspersonen, klachtencommissies en HR-professionals?

Nederland heeft ILO-verdrag C190 geratificeerd, maar volgens minister Aartsen leidt dat niet tot nieuwe wettelijke verplichtingen voor werkgevers. Toch is de betekenis groot: het verdrag bevestigt internationaal dat geweld en intimidatie op de werkvloer onacceptabel zijn en biedt een krachtige onderbouwing voor beleid rond sociale veiligheid, psychosociale arbeidsbelasting en ongewenst gedrag.

Steeds meer werkgevers beschikken over een RI&E, maar de kwaliteit blijft een aandachtspunt. Minister Aartsen ziet een belangrijke rol voor de RI&E bij het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting, waaronder ongewenst gedrag, discriminatie en werkdruk. Wat betekenen de nieuwste cijfers en aangekondigde wijzigingen voor vertrouwenspersonen, klachtencommissies en HR-professionals?

Per 1 juli 2026 moeten alle werkgevers hun werknemers raadplegen over het arbobeleid. De wijziging van artikel 12 van de Arbowet versterkt de betrokkenheid van werknemers bij onderwerpen als de RI&E, bedrijfshulpverlening en psychosociale arbeidsbelasting. Wat betekent deze nieuwe verplichting voor HR, vertrouwenspersonen en sociale veiligheid op de werkvloer?

Minister Aartsen zet een streep door het wetsvoorstel voor een verplichte gedragscode ongewenst gedrag. Werkgevers hoeven zo'n code niet wettelijk vast te leggen, ondanks eerdere plannen om dit via de Arbowet te regelen. Wat betekent dit voor vertrouwenspersonen, HR-professionals en sociale veiligheid op de werkvloer?

Regeringscommissaris Mariëtte Hamer pleit voor een overheidsinstantie die toezicht houdt op particuliere onderzoekers die meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag onderzoeken. Ze maakte haar advies 'Veilig onderzoek' eind mei openbaar, kort voor het einde van haar termijn. Het NRC berichtte erover op 28 mei 2026. Als lid van een klachtencommissie werk je vaak met onderzoek dat je niet zelf hebt uitgevoerd.

Ruim één op de tien werknemers voelde zich het afgelopen jaar gediscrimineerd op het werk. Dat cijfer komt elk jaar opnieuw terug in de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO. Voor jou als vertrouwenspersoon is discriminatie vaak een van de lastigste thema's: het loopt door andere meldingen heen, het is moeilijk te bewijzen, en de impact op de melder is groot.

Minister Hermans erkent het: zorgverleners moeten beschermd worden tegen het oplopen van PTSS op het werk. Dat is goed nieuws. De Kamervragen van 50PLUS-Kamerlid Corrie van Brenk na de Zembla-uitzending Gegijzeld tijdens de nachtdienst hebben antwoord gekregen, en daarin lees je zwart op wit dat opvang en nazorg van groot belang zijn. Maar als je het antwoord goed leest, zie je ook iets anders. De minister legt de bal bij werkgevers en brancheorganisaties.

Sociale veiligheid begint niet bij een meldprocedure of een gedragscode. Het begint bij de vraag of mensen zich vrij voelen om te zeggen wat ze zien, voelen en meemaken. En, misschien nog belangrijker, bij wat er gebeurt nadat ze dat hebben gedaan. Bespreekbaarheid is een van de acht organisatiedrijvers die volgens het onderzoek van Muel Kaptein bepalen hoe veilig een werkomgeving daadwerkelijk is. Reden genoeg om er eens goed bij stil te staan, want bespreekbaarheid is in de praktijk vaak minder eenvoudig dan het klinkt.

Donderdag 16 april ontving Gisèle Pelicot in Middelburg de Four Freedoms Award voor 'Freedom from Fear' van de Roosevelt Foundation. De prijs is er voor haar moed om zich uit te spreken, om slachtoffers van seksueel geweld een stem en een gezicht te geven, en om de schaamte en de schuld ondubbelzinnig terug te leggen bij de daders. De jury eert haar als een internationaal boegbeeld voor slachtoffers van seksueel geweld, en voor haar pleidooi voor een samenleving waarin iedereen zich vrij en veilig kan bewegen: op straat, op het werk en thuis.

Een veilige werkcultuur vraagt in het AI-tijdperk om meer dan goed beleid alleen. Van discriminerende recruitmenttools tot vergaande medewerkersmonitoring: generatieve AI raakt direct aan sociale veiligheid, integriteit en meldcultuur. In dit artikel lees je welke risico’s vertrouwenspersonen moeten herkennen, welke vijf aanbevelingen het Huis voor Klokkenluiders doet en welke praktische stappen je direct kunt zetten binnen jouw organisatie.

De stap van intern naar zelfstandig vertrouwenspersoon vraagt meer dan vakinhoudelijke kennis alleen. In dit artikel lees je wat er verandert wanneer je ondernemer wordt: van rechtsvorm en verzekeringen tot positionering, tarieven en acquisitie. Praktisch, realistisch en zonder ondernemersjargon. Voor vertrouwenspersonen die zelfstandig willen starten én hun professionaliteit stevig willen neerzetten.

Op 15 april 2026 publiceerden CBS en TNO de onderzoeksbeschrijving van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025. Daarmee ligt de basis klaar voor de eenentwintigste editie van het grootste periodieke onderzoek naar arbeidsomstandigheden in Nederland. Ruim 53.000 werknemers vulden de vragenlijst in. De eerste cijfers zijn te lezen in de Resultaten in Vogelvlucht van de NEA 2025. Wij zetten ons als Compliance Insights Academy in voor sociale veiligheid. Daarom kijken we met je mee: wat zegt de NEA eigenlijk, en waarom is dit onderzoek zo belangrijk voor jou als vertrouwenspersoon?