Manosphere in de Tweede Kamer: Hamer pleit voor preventie en cultuurverandering
Afgelopen week ging Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld, in gesprek met Kamerleden over de position paper over de manosphere die ze op verzoek van de Tweede Kamer schreef. Haar kernboodschap: "Zie de invloed van de manosphere niet als een geïsoleerd probleem, maar bekijk het binnen het brede palet van de aanpak van geweld tegen vrouwen en mannen en kijk in het bijzonder naar de rol van preventie."
Hamer legde uit waarom jonge jongens gevoelig zijn voor de manosphere. Meisjes zijn zich vaak bewuster van hun wensen, grenzen en positie, terwijl jongens meer zoeken naar een nieuwe rol, onder meer door de veranderende zedenwetgeving waarin consent centraler staat. "Jongens hebben soms het gevoel dat ze niet meer de leiding mogen nemen, niet meer stoer mogen zijn. Maar wat dan wel? Daar reikt de manosphere hen een oplossing voor aan. Dat lijkt soms onschuldig te beginnen, maar kan uiteindelijk gewelddadige vormen aannemen."
Positieve rolmodellen
Tegenover de negatieve opvattingen van de manosphere over vrouwen moet iets positiefs staan. "Jongens moeten nieuwe rolmodellen krijgen, van hun vader, grootvader, hun werkgever of vrienden. Dat moet niet alleen vorm krijgen op school, maar vooral ook thuis en op de werkvloer", aldus Hamer. Ze wil daarnaast dat de ministeries beter samenwerken in een gecoördineerde aanpak van online gendergerelateerd geweld. Net als bij offline grensoverschrijding moet die aanpak verder gaan dan contentmoderatie en structureel en preventief zijn. Via Europese wetgeving zou de macht van platforms begrensd moeten worden, zodat schadelijke content minder ruimte krijgt.
Cultuurverandering vraagt een lange adem
Hamer uitte haar zorg over het vervolg nu haar mandaat eind dit jaar afloopt. Ze waarschuwde de Kamerleden dat de nieuwe Nationaal Coördinator haar rol in het aanjagen van het maatschappelijk gesprek niet overneemt. Dat hoort niet bij die opdracht, en de coördinator heeft ook niet dezelfde onafhankelijke positie. Juist die onafhankelijkheid stelde Hamer in staat het gesprek op veel plekken te voeren, bijvoorbeeld in het mbo, waar ze met burgerschapsdocenten in gesprek ging en waaruit de mbo-wegwijzer, de Handreiking cultuurverandering, webinars en campagnes zoals Man, zeg er wat van! voortkwamen.
"Geweld tegen vrouwen, en overigens ook tegen mannen, kun je niet oplossen alleen met het strafrecht of hulpverlening. Inzetten op een cultuurverandering is cruciaal en is een proces van de lange adem."
Wat dit betekent voor vertrouwenspersonen
De boodschap van Hamer raakt direct aan het werk van vertrouwenspersonen. Grensoverschrijdend gedrag begint zelden bij het zichtbare incident. Het ontstaat in normen, taal en omgangsvormen die lang daarvoor verschuiven, op de werkvloer net zo goed als online. Wie ongewenst gedrag structureel wil terugdringen, begint dus bij die onderliggende patronen. Preventie en cultuurverandering zijn daarmee dagelijkse thema's voor iedereen die met integriteit en veiligheid binnen organisaties bezig is.
Meer over dit onderwerp