Wat het LVV-jaarverslag 2025 zegt over jouw vak

De Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV) heeft haar jaarverslag over 2025 gepubliceerd. Het was het jaar waarin de vereniging haar 25-jarig bestaan vierde en tegelijk verder werkte aan de professionalisering van het vak. Een aantal cijfers en ontwikkelingen uit het verslag raakt je werk als vertrouwenspersoon direct. Het gaat onder meer om de nieuwe certificeringseis en om de stand van zaken rond de wettelijke verplichting. Daarnaast geeft de klachtencommissie een signaal af over de rol van de vertrouwenspersoon dat je meteen in je eigen praktijk kunt gebruiken.

Certificering bepaalt nu het lidmaatschap

Sinds 1 januari 2025 kun je alleen nog lid zijn van de LVV als je gecertificeerd bent. Dat is terug te zien in de ledenaantallen over het jaar. In januari telde de vereniging 4.996 leden en 389 aspirant-leden, in december waren dat er 4.643 en 319. De LVV koppelt die daling aan de nieuwe certificeringseis, waardoor een deel van de leden per 1 januari is uitgestroomd. De lat voor het lidmaatschap ligt daarmee hoger dan in de jaren daarvoor.

De eis past bij de koers die de vereniging al langer vaart. Certificering en het bijbehorende register maken zichtbaar dat een vertrouwenspersoon aan vaste kwaliteitsnormen voldoet. Het landelijk examen voor de LVV-registervertrouwenspersoon wordt afgenomen door het Kenniscentrum Vertrouwenspersonen (SKV), dat de LVV in 2023 heeft opgericht. Ook aan de opleidingskant houdt de vereniging de kwaliteit tegen het licht: in 2025 accrediteerde ze 47 bij- en nascholingen en 3 basisopleidingen. Het lidmaatschap is zo verbonden met een examen en een register, ondersteund door een geaccrediteerd opleidingsaanbod.

Voor jou als vertrouwenspersoon betekent dit dat certificering geen eenmalige stap is. Je houdt je registratie op peil door bijscholing te volgen en aan de eisen van het register te blijven voldoen. Laat je je lidmaatschap verlopen, dan verlies je ook de titel van LVV-registervertrouwenspersoon en de zichtbaarheid die daarbij hoort. Voor organisaties die een vertrouwenspersoon zoeken, is een geregistreerde VP een herkenbaar teken van kwaliteit. Het loont dus om je registratie actief bij te houden en die ook te benoemen richting je opdrachtgever of werkgever.

De verplichte vertrouwenspersoon ligt stil

De LVV zet al jaren in op een wettelijke verplichting om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Begin 2025 startte de vereniging een petitie om de Eerste Kamer te overtuigen het wetsvoorstel aan te nemen. Op 17 juni bood de LVV die petitie aan aan senator Mei Li Vos van GroenLinks/PvdA. Door de kabinetswisseling ligt het wetsvoorstel op het moment van dit jaarverslag stil. De vereniging geeft aan zich in 2026 met volle overtuiging te blijven inzetten voor dit onderwerp.

De lobby is breder dan die ene petitie. De LVV werkt samen met de ministeries van SZW, Justitie, VWS en BZK, met de Inspectie SZW en met het Huis voor Klokkenluiders. Ook de Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld en fracties in de Eerste en Tweede Kamer zijn gesprekspartners. Samen met deze partijen wil de vereniging de toegang tot de LVV-registervertrouwenspersoon verbeteren en de kwaliteit van het vak borgen. Het onderwerp staat daarmee stevig op de politieke en maatschappelijke agenda, ook nu de wet zelf even stilligt.

Voor de praktijk verandert er voorlopig weinig. Er is nog geen wettelijke plicht, dus organisaties bepalen zelf of en hoe ze een vertrouwenspersoon aanstellen. Komt de verplichting er op termijn wel, dan neemt de vraag naar goed opgeleide vertrouwenspersonen toe. Tot die tijd kun je binnen je eigen organisatie zelf voor een stevige positie zorgen, met een helder mandaat en een onafhankelijke plek in de structuur. Zorg daarbij dat je het bestuur rechtstreeks kunt bereiken, zodat je signalen op de juiste plek terechtkomen.

Wat de klachtencommissie signaleert over je rol

De klachtencommissie behandelde in 2025 tien klachten over LVV-leden. Twee daarvan waren ontvankelijk en gegrond, twee werden niet-ontvankelijk verklaard, drie zijn nog in behandeling en bij drie zaken is de klacht uiteindelijk niet doorgezet. De commissie ontving meer klachten dan dit, maar die gingen over mensen die geen lid zijn van de LVV. De vertrouwenspersonen die de LVV voor haar eigen leden heeft aangesteld, kregen daarnaast zes meldingen binnen, waarvan één niet-ontvankelijk. Bij de helpdesk kwamen bovendien 68 inhoudelijke vragen binnen over de behandeling van casuïstiek.

Interessanter dan de aantallen is wat de commissie eruit haalt. Twee patronen komen terug in de zaken. Melders hebben vaak geen goed beeld van wat een vertrouwenspersoon wel en niet doet, en verwachten soms een oordeel of een oplossing die niet bij de functie hoort. Daarnaast is er bij de vertrouwenspersoon zelf soms sprake van rolvermenging, bijvoorbeeld doordat iemand het vertrouwenswerk combineert met een taak in HR of het management. Die twee dingen versterken elkaar: onduidelijkheid over de rol bij de melder wordt groter als de vertrouwenspersoon zelf verschillende petten draagt.

De les voor de praktijk is concreet: houd je rol scherp en leg die ook actief uit. Maak een melder aan het begin van het gesprek duidelijk wat je als vertrouwenspersoon wel en niet doet, en wat er met de informatie gebeurt die hij met je deelt. Leg vast wat je bespreekt en afspreekt, zodat je later kunt terugkijken wat er is gewisseld. Houd je taak als vertrouwenspersoon gescheiden van andere rollen in de organisatie, en bespreek het met je opdrachtgever als die rollen elkaar toch dreigen te raken. Intervisie en zelfreflectie helpen je om die grenzen scherp te houden en om lastige zaken met vakgenoten tegen het licht te houden.

Een jaar van professionalisering

Naast deze onderwerpen laat het verslag zien dat de LVV haar aanbod voor leden heeft uitgebreid. Op 19 juni lanceerde de vereniging de LVV-Community, een online platform waar leden kennis en ervaringen delen en elkaar vragen kunnen stellen. Dertien ambassadeurs en een community manager geven het platform samen met de leden inhoud, verdeeld over zes thema's zoals signalering en preventie, kwaliteit en professionalisering, en wet- en regelgeving. In hetzelfde jaar reikte de LVV voor het eerst de titel Vertrouwenspersoon van het Jaar uit, die naar Renate Tetteroo ging. Met die titel zet de vereniging vertrouwenspersonen in het zonnetje die zich inzetten voor psychosociale veiligheid en voor de zichtbaarheid van het vak.

Ook op het gebied van kennis was 2025 een druk jaar. In de LVV-academie werd ruim 13.000 keer ingelogd en rondden leden 4.163 trainingen af. De webinars van LVV-TV trokken veel aanmeldingen, met onderwerpen als de valkuilen voor de vertrouwenspersoon, de disfunctionerende werknemer en de invloed van je eigen gedrag en communicatie. Dat laatste onderwerp stond bovenaan in zowel de academie als bij LVV-TV, wat laat zien waar de behoefte van vertrouwenspersonen op dit moment ligt. Het jaarcongres op 19 juni, met als thema de vertrouwenspersoon in beweging, trok 988 deelnemers en kreeg gemiddeld het rapportcijfer 8.

Het was ook een jaar van bestuurlijke wisselingen. In december namen Inge te Brake en Gerda Arends-Ruitenberg na tien jaar afscheid van het bestuur, als respectievelijk voorzitter en waarnemend voorzitter. De ledenraad benoemde hen allebei tot erelid van de vereniging. Erwin Koenen is de nieuwe voorzitter en nam de rol van Inge te Brake over. Verder stelde de vereniging een beleidsmedewerker voor zorg, onderwijs en sport aan en breidde ze de helpdesk uit, terwijl het ledenaantal daalde en het jaar financieel met een tekort werd afgesloten.

Zo houd je je rol scherp

De rode draad uit dit jaarverslag is voor je dagelijkse werk misschien wel het meest bruikbaar. Rolduidelijkheid klinkt vanzelfsprekend, in de praktijk vraagt het om structuur en om vaste manieren van werken. Registreer je gesprekken op een vaste manier, zodat je kunt teruglezen wat er is besproken en afgesproken. Voor je jaarverslag gebruik je een vaste opzet, waarmee je je werk aantoonbaar en overdraagbaar maakt richting de organisatie. En bij een overdracht naar een opvolger voorkom je met een vast format dat er iets blijft liggen, zodat melders niet tussen wal en schip vallen.

Bij Compliance Insights Academy werken we hier met formats en cursussen aan. In onze VP-toolkit zitten kant-en-klare formats voor precies deze onderdelen, waaronder een gespreksregistratie, een jaarverslag voor de vertrouwenspersoon en een overdrachtsformat. Er zit ook een zelfreflectieformat en een intervisieformat bij, waarmee je je eigen werk kritisch tegen het licht houdt en lastige casuïstiek met vakgenoten bespreekt. Je gebruikt de formats zoals ze zijn of past ze aan op je eigen organisatie, zodat ze bij jouw situatie passen. De toolkit is gratis en komt met een korte gids die uitlegt hoe je de formats inzet.

Wil je met deze formats aan de slag, dan vraag je de VP-toolkit gratis aan via complianceinsightsacademy.nl. Loop je tegen vragen aan over je rol of over het scheiden van taken, dan denken we graag met je mee. Je bereikt ons met een mail op info@complianceinsightsacademy.nl, of je komt langs aan de Koninginnegracht 60 in Den Haag. We werken dagelijks met vertrouwenspersonen die hun werk gestructureerd en overdraagbaar willen maken. Je mag de toolkit ook delen met collega-vertrouwenspersonen die op dezelfde manier aan hun praktijk willen bouwen.