Na een klacht over ongewenst gedrag lijkt het praktisch om melder en beklaagde uit elkaar te halen en de melder een andere werkplek te geven. Doe dat alleen als de melder er zelf om vraagt. Een overplaatsing tegen de wil van de melder kan verboden benadeling zijn, ook als je die maatregel neemt om de rust op de afdeling te herstellen. De melder is in deze blog degene die de melding of klacht deed, de beklaagde degene over wie die ging.
Een voorbeeld uit de praktijk
Een werkgever kreeg een klacht over seksuele intimidatie en kon na onderzoek niet vaststellen wat er was gebeurd. Om de rust op de afdeling terug te brengen, besloot het management zowel de beklaagde als de melder over te plaatsen. Het College voor de Rechten van de Mens vond dat in 2023 verboden benadeling van de melder: zij werd tegen haar zin overgeplaatst omdat zij had geklaagd. Dat de werkgever rust wilde, maakte dat volgens het oordeel niet anders.
Goedbedoeld kan ook nadelig uitpakken
Een maatregel hoeft niet als straf bedoeld te zijn om zo uit te pakken. De melder die naar een andere afdeling gaat, kan collega's, vertrouwd werk en een rooster dat bij het privéleven past kwijtraken. Voor het team kan de boodschap zijn dat wie iets aankaart, zelf moet wijken. Een collega die later iets meemaakt, weegt dat mee bij de vraag of melden de moeite waard is.
Wat de wet zegt
In gewone taal: wie klaagt over seksuele intimidatie of discriminatie, of een collega daarbij bijstaat, mag daar geen nadeel van ondervinden. Dat verbod staat onder meer in het Burgerlijk Wetboek en in de Algemene wet gelijke behandeling.
Benadeling is breder dan ontslag. Denk aan een overplaatsing, een negatieve beoordeling, het mislopen van een bevordering of buitengesloten worden in het team. Voor pesten zonder discriminatiegrond kennen wij geen uitdrukkelijk wettelijk verbod op benadeling. Ook dan hoort een goed werkgever de melder te beschermen; dat is onze lezing van de wet.
Nadeel zit ook in kleine dingen
Overplaatsing is het zichtbaarste voorbeeld. Nadeel kan ook kleiner beginnen: de melder wordt niet meer gevraagd voor een project, krijgt de minder gewilde diensten of merkt dat gesprekken stilvallen als hij of zij binnenkomt. Dat zijn geen besluiten van jou als leidinggevende, en toch ben jij degene die ze moet zien en bijsturen. Vraag er in de gesprekken na drie en zes maanden uitdrukkelijk naar, want een melder begint er niet altijd zelf over.
Wat je wel doet
De wet schrijft deze stappen niet voor. Het is ons advies voor de praktijk.
Vraag de melder wat hij of zij nodig heeft om verder te kunnen werken. Wil de melder zelf een andere werkplek, leg dan vast dat het een eigen verzoek is. Bespreek ook wat tijdelijk kan helpen, zoals andere werktijden of een andere taakverdeling, zolang de melder daar zelf voor kiest.
Is de klacht gegrond en moet iemand wijken, dan ligt een maatregel bij de beklaagde meer voor de hand dan bij de melder.
Is de klacht ongegrond of niet vast te stellen, zoek de oplossing dan in afspraken, begeleiding of bemiddeling. Een gedwongen overplaatsing van de beklaagde vraagt in dat geval om een eigen, zorgvuldige afweging.
Ga na drie en zes maanden na of de melder of collega's die hebben meegewerkt nadeel ondervinden in beoordeling, rooster, kansen of de omgang in het team.
En de beklaagde
Voor de beklaagde speelt iets vergelijkbaars. Is de klacht ongegrond verklaard of viel niet vast te stellen wat er is gebeurd, dan kan een overplaatsing aanvoelen als een veroordeling zonder bewijs. Bespreek met de beklaagde wat nodig is om zijn of haar naam en positie te herstellen. Maak daarbij duidelijk welke omgangsvormen in het team gelden, zodat ook de beklaagde weet waar hij of zij aan toe is.
De checklist en wat wij voor je kunnen doen
In de checklist Na een incident: herstel in het team is dit punt een van de vaste controles direct na de afronding en opnieuw na drie en zes maanden. Je downloadt hem via deze link.
Wij begeleiden teams na een incident en verzorgen inhouse trainingen voor leidinggevenden, HR en medewerkers, op locatie, online of in het Engels. Op de pagina over onze awareness-trainingen lees je hoe dat werkt, of stuur een bericht naar info@complianceinsights.academy.