Voor vertrouwenspersonen, HR, klachten- en integriteitsfunctionarissen
De beschuldigde in beeld
Opvang en begeleiding bij beschuldigingen van ongewenst gedrag
Een eendaagse cursus over de opvang en begeleiding van iemand die wordt beschuldigd van ongewenst gedrag. Je leert waar de grenzen van je rol liggen en hoe je zorgvuldig handelt in elke fase, van signaal tot nazorg.
Over de cursus
Er is altijd nog iemand anders in het spel
In organisaties waar sociale veiligheid serieus wordt genomen, is er terecht veel aandacht voor melders van ongewenst gedrag. Zij moeten veilig terechtkunnen, gehoord worden en goed worden geïnformeerd over hun mogelijkheden. Maar een melding, signaal of klacht heeft vrijwel altijd ook een andere kant: iemand wordt genoemd, aangesproken of beschuldigd. Dat kan gaan om een formele klacht, maar ook om een informeel signaal, een melding bij HR, een gesprek met een leidinggevende, een onderzoek naar omgangsvormen of een situatie waarin iemand plots hoort dat hij of zij “onderwerp van zorg” is.
Voor de beschuldigde kan dat zeer ingrijpend zijn. De persoon kan te maken krijgen met stress, schaamte, boosheid, paniek, reputatieschade, onzekerheid over werk of positie, angst voor arbeidsrechtelijke gevolgen en het gevoel al veroordeeld te zijn voordat duidelijk is wat er precies is gebeurd. Ook voor de organisatie is dit een kwetsbare fase. Zij moet melders serieus nemen en beschermen, maar tegelijk zorgvuldig omgaan met degene over wie wordt gemeld. Sociale veiligheid vraagt immers niet alleen om erkenning van melders, maar ook om procedurele zorgvuldigheid voor alle betrokkenen.
Deze cursus gaat over de rol van de vertrouwenspersoon bij de opvang en begeleiding van een beschuldigde. Deelnemers leren hoe zij steun kunnen bieden aan iemand die wordt beschuldigd van ongewenst of niet-integer gedrag, zonder de melding te bagatelliseren, zonder onderzoek te doen en zonder belangenbehartiger of juridisch adviseur te worden. De nadruk ligt op rolzuiverheid: luisteren, informeren en begeleiden, maar ook grenzen stellen aan wat de vertrouwenspersoon wel en niet doet.
De cursus behandelt situaties vóór, tijdens en na een formele procedure. Denk aan de beschuldigde die nog niet weet waarvan hij precies wordt beschuldigd, de medewerker die op non-actief wordt gesteld, de leidinggevende die wordt geconfronteerd met signalen uit het team, de collega die zegt vals beschuldigd te zijn, of de werknemer die na een ongegronde of niet-vastgestelde klacht moet terugkeren op de werkvloer.
Deelnemers werken met herkenbare casussen en dilemma’s. Wat doe je als de beschuldigde de melder wil benaderen? Hoe ga je om met ontkenning, woede of schaamte? Mag je iemand helpen zich voor te bereiden op een gesprek? Wanneer verwijs je door naar een advocaat, bedrijfsarts, HR of andere ondersteuning? En hoe blijf je professioneel betrokken zonder onderdeel te worden van het conflict?
Na afloop kunnen deelnemers de positie van de beschuldigde beter begrijpen, hun eigen rol scherper afbakenen en zorgvuldig handelen in situaties waarin sociale veiligheid, reputatie, emoties en procedurele rechtvaardigheid samenkomen.
Voor wie
Wie volgt deze cursus
Deze cursus is bedoeld voor interne en externe vertrouwenspersonen die te maken kunnen krijgen met medewerkers die worden beschuldigd van ongewenst gedrag, grensoverschrijdend gedrag of niet-integer gedrag.
De cursus is ook relevant voor:
- coördinerend vertrouwenspersonen;
- vertrouwenspersonen die zowel melders als beschuldigden kunnen begeleiden;
- HR-professionals die betrokken zijn bij meldingen of signalen;
- klachtenfunctionarissen;
- integriteitsfunctionarissen;
- leidinggevenden die willen begrijpen wat een zorgvuldige opvang van beschuldigden vraagt;
- organisaties die hun meld- en klachtenstructuur evenwichtiger willen inrichten.
De cursus veronderstelt basiskennis van de rol van de vertrouwenspersoon en ervaring met opvanggesprekken.
Leerdoelen
Na afloop van deze cursus kunnen deelnemers:
- Uitleggen wat de positie van een beschuldigde is bij signalen, meldingen, gesprekken, onderzoeken en klachten;
- Het verschil benoemen tussen melder, klager, beschuldigde, beklaagde en betrokkene;
- De impact van een beschuldiging herkennen, ook wanneer nog geen formele klacht is ingediend;
- Een beschuldigde professioneel opvangen zonder de melding of klacht te bagatelliseren;
- Hun eigen rol als vertrouwenspersoon zorgvuldig afbakenen;
- Onderscheid maken tussen opvang, begeleiding, informatievoorziening, coaching, belangenbehartiging en juridisch advies;
- Omgaan met boosheid, paniek, schaamte, ontkenning, reputatieangst en procedurestress;
- Beoordelen wanneer doorverwijzing naar HR, advocaat, bedrijfsarts of andere ondersteuning nodig is;
- Zorgvuldig omgaan met contact met melder, collega’s, getuigen, leidinggevende en organisatie;
- Bijdragen aan sociale veiligheid én procedurele rechtvaardigheid voor alle betrokkenen.
Werkwijze
Praktijkgericht, met je eigen casuïstiek
De cursus is praktijkgericht. Korte inhoudelijke blokken worden afgewisseld met casuïstiek, dilemma’s, gespreksvoorbeelden en reflectie op de eigen rol. Deelnemers oefenen met situaties waarin de beschuldigde emotioneel reageert, druk zet op de vertrouwenspersoon of vraagt om hulp die buiten de rol van de vertrouwenspersoon valt.
Er wordt gewerkt met een praktische checklist voor de begeleiding van een beschuldigde in verschillende fasen: eerste signaal, informeel gesprek, formele melding of klacht, onderzoek, uitkomst en nazorg.
Begeleiding van de beschuldigde in zes fasen
- 01Signaal
- 02Melding
- 03Gesprek
- 04Onderzoek
- 05Uitkomst
- 06Nazorg
Programma
Het programma van de dag
-
09.30 – 10.00 uur
Ontvangst en introductie
Kennismaking met de docent en deelnemers.
Inventarisatie van praktijkvragen.
Waarom vraagt de positie van de beschuldigde om aparte aandacht?
Bespreking van de spanning tussen sociale veiligheid en zorgvuldigheid voor alle betrokkenen. -
10.00 – 10.45 uur
Wie is de beschuldigde?
In dit blok wordt de positie van de beschuldigde breed geplaatst: niet alleen in een klachtprocedure, maar ook bij informele signalen, meldingen, gesprekken en onderzoeken.
Aan bod komt
- het verschil tussen signaal, melding, klacht en onderzoek;
- het verschil tussen beschuldigde, beklaagde, betrokkene en pleger;
- de situatie waarin iemand nog niet formeel beklaagde is, maar wel onderwerp van een melding of signaal;
- de impact van een beschuldiging op werk, reputatie, privéleven en mentale gezondheid;
- waarom ook een beschuldigde opvang en begeleiding nodig kan hebben.
-
10.45 – 11.00 uur
Pauze
-
11.00 – 12.00 uur
De rol van de vertrouwenspersoon
De vertrouwenspersoon kan een belangrijke steun zijn voor een beschuldigde, maar de rol kent duidelijke grenzen.
Aan bod komt
- opvang en begeleiding van een beschuldigde;
- informeren over mogelijke routes en processtappen;
- luisteren zonder oordeel;
- erkenning geven zonder de inhoud van de melding te beoordelen;
- het verschil tussen steun bieden en partij worden;
- waarom de vertrouwenspersoon geen advocaat, onderzoeker, woordvoerder of belangenbehartiger is;
- eigen oordeel, ongemak en valkuilen van de vertrouwenspersoon.
-
12.00 – 12.45 uur
Het eerste gesprek met een beschuldigde
Een eerste gesprek met een beschuldigde vraagt om rust, begrenzing en duidelijke rolcommunicatie.
Aan bod komt
- hoe open je het gesprek?
- hoe leg je jouw rol uit?
- hoe ga je om met boosheid, paniek, schaamte of ontkenning?
- wat doe je als iemand zegt vals beschuldigd te zijn?
- hoe voorkom je dat je wordt meegezogen in het verweer?
- welke informatie geef je wel en welke niet?
Oefening: de kop van het gesprek met een beschuldigde.
-
12.45 – 13.30 uur
Lunch
-
13.30 – 14.15 uur
Informele en formele routes
Niet iedere beschuldiging leidt direct tot een klachtprocedure. Soms is er sprake van een informeel gesprek, een signaal uit een team, een interventie door een leidinggevende of een intern onderzoek.
Aan bod komt
- informele melding of signaal;
- gesprek met leidinggevende of HR;
- formele klacht;
- intern of extern onderzoek;
- tijdelijke maatregelen zoals overplaatsing, contactafspraken of non-actiefstelling;
- wat de vertrouwenspersoon in elke fase wel en niet kan doen.
-
14.15 – 14.30 uur
Pauze
-
14.30 – 15.30 uur
Dilemma’s in de begeleiding
Deelnemers werken met herkenbare praktijksituaties waarin de rol van de vertrouwenspersoon onder druk komt te staan.
Aan bod komt onder meer
- de beschuldigde wil contact opnemen met de melder;
- de beschuldigde wil weten wie wat heeft gezegd;
- de beschuldigde vraagt hulp bij het formuleren van een reactie;
- de beschuldigde wil dat de vertrouwenspersoon met HR belt;
- de beschuldigde is leidinggevende van de melder;
- de beschuldigde voelt zich publiekelijk veroordeeld;
- de beschuldigde wil “zijn naam zuiveren”;
- de melding blijkt ongegrond, niet vast te stellen of deels gegrond.
Per casus wordt besproken
- wat is de hulpvraag?
- wat is jouw rol?
- waar ligt de grens?
- welke risico’s zie je?
- welke vervolgstap is zorgvuldig?
-
15.30 – 16.15 uur
Samenwerking met andere functionarissen
De begeleiding van een beschuldigde raakt vaak aan andere rollen binnen en buiten de organisatie.
Aan bod komt
- verhouding tot HR;
- verhouding tot leidinggevende;
- verhouding tot klachtencommissie of onderzoekscommissie;
- verhouding tot advocaat of juridisch adviseur;
- verhouding tot bedrijfsarts of arbodienst;
- verhouding tot de vertrouwenspersoon van de melder;
- vertrouwelijkheid en informatie-uitwisseling;
- rolverwarring voorkomen.
Oefening: rolzuiver communiceren met HR of leidinggevende.
-
16.15 – 16.45 uur
Nazorg, terugkeer en rehabilitatie
Een beschuldiging kan langdurige gevolgen hebben, ook als de klacht ongegrond is of niet kan worden vastgesteld.
Aan bod komt
- nazorg voor de beschuldigde;
- terugkeer naar het team;
- reputatieschade;
- herstelgesprekken;
- rehabilitatie;
- verhouding tot nazorg voor de melder;
- wat de vertrouwenspersoon wel en niet doet bij herstel.
-
16.45 – 17.00 uur
Afronding
Bespreking van de belangrijkste inzichten.
Persoonlijke reflectie: waar liggen mijn valkuilen bij het begeleiden van een beschuldigde?
Uitleg van de praktische checklist: begeleiding van de beschuldigde in zes fasen.
Praktische opbrengst
Wat je meeneemt
Deelnemers ontvangen:
- Checklist voor het eerste gesprek met een beschuldigde
- Overzicht van rolgrenzen van de vertrouwenspersoon
- Beslisboom voor doorverwijzing
- Voorbeeldformuleringen voor rolzuivere communicatie
- Dilemma-overzicht met handelingsopties
- Fasenmodel voor begeleiding van de beschuldigde: signaal, melding, gesprek, onderzoek, uitkomst en nazorg
Praktisch
Praktische informatie
Docent
Joyce Boonstra
Joyce Boonstra is voormalig advocaat en oprichter van Compliance Insights Academy.
Aantal deelnemers
Minimaal 8 en maximaal 16 personen. Je hebt dus ruimte om je eigen casuïstiek in te brengen.
Wijze van deelname
Je volgt deze bij- en nascholing fysiek op onze cursuslocatie in Den Haag, Koninginnegracht 60. Online deelname is voor deze cursus niet mogelijk.
Naslagwerk
Je ontvangt uitgebreide handouts en een syllabus met actuele en relevante informatie, plus de checklists en formats uit de cursus.
Kosten
€ 450,- per persoon, vrijgesteld van btw.
In deze prijs is inbegrepen:
- cursusmateriaal (handouts en syllabus);
- consumpties (lunch, koffie, thee, fris);
- bewijs van deelname.
Voorkennis
De cursus veronderstelt basiskennis van de rol van de vertrouwenspersoon en ervaring met opvanggesprekken. De basisopleiding tot vertrouwenspersoon is geen vereiste.
Accreditatie
Geaccrediteerd door de LVV
Deze bij- en nascholing is geaccrediteerd door de beroepsvereniging Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV). Ben je geregistreerd bij Hobéon SKO, dan kun je je deelnamecertificaat indienen voor je hercertificering.
Je ontvangt het certificaat als je 100% van de tijd aanwezig was en het cursusgeld is voldaan.
8BNS-uren
Data
Data en inschrijven
Donderdag 4 februari 2027
09.30 – 17.00 uur · 8 BNS-uren
Koninginnegracht 60, Den Haag · € 450 vrij van btw
Donderdag 30 september 2027
09.30 – 17.00 uur · 8 BNS-uren
Koninginnegracht 60, Den Haag · € 450 vrij van btw
Passen beide data niet? Stuur een mail naar info@complianceinsights.academy en we laten je weten wanneer er een datum bij komt.
Vragen
Veelgestelde vragen
Voor wie is deze cursus bedoeld?
Voor interne en externe vertrouwenspersonen die te maken krijgen met medewerkers die worden beschuldigd van ongewenst, grensoverschrijdend of niet-integer gedrag. Ook coördinerend vertrouwenspersonen, HR-professionals, klachtenfunctionarissen, integriteitsfunctionarissen en leidinggevenden volgen deze cursus.
Telt deze cursus mee voor mijn LVV-hercertificering?
Ja. De cursus is geaccrediteerd door de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen en levert 8 BNS-uren op. Ben je geregistreerd bij Hobéon SKO, dan dien je je deelnamecertificaat in voor je hercertificering. Je krijgt dat certificaat als je de hele dag aanwezig was en het cursusgeld is voldaan.
Wat is het verschil tussen een beschuldigde en een beklaagde?
Beklaagde is de formele term voor degene tegen wie een klacht is ingediend bij een klachtencommissie. Beschuldigde is ruimer. Iemand kan onderwerp zijn van een signaal, een melding bij HR of een gesprek met een leidinggevende zonder dat er ooit een formele klacht komt. De cursus behandelt beide situaties, en ook de fase daartussenin.
Mag ik als vertrouwenspersoon zowel de melder als de beschuldigde begeleiden?
In dezelfde zaak begeleid je niet allebei de partijen. Dat leidt tot rolverwarring en zet de vertrouwelijkheid onder druk. Veel organisaties wijzen daarom een tweede vertrouwenspersoon aan voor de beschuldigde. In de cursus komt aan bod hoe je de verhouding met de vertrouwenspersoon van de melder inricht en hoe je rolzuiver blijft.
Moet ik eerst de basisopleiding tot vertrouwenspersoon hebben gevolgd?
Dat is geen vereiste. De cursus veronderstelt wel basiskennis van de rol van de vertrouwenspersoon en ervaring met opvanggesprekken.
Waar vindt de cursus plaats en hoe groot is de groep?
Op onze cursuslocatie aan de Koninginnegracht 60 in Den Haag, op loopafstand van station Den Haag Centraal. De groep bestaat uit minimaal 8 en maximaal 16 deelnemers. Online deelname is voor deze cursus niet mogelijk.
Wat kost de cursus en wat zit erbij in?
De cursus kost € 450 per persoon, vrijgesteld van btw. Daarbij horen het cursusmateriaal met handouts en syllabus, de lunch en overige consumpties, en een bewijs van deelname.
Kunnen jullie deze cursus ook bij ons op locatie geven?
Ja. We verzorgen de cursus incompany en stemmen die af op de meld- en klachtenstructuur van je eigen organisatie. Desgewenst in het Engels. Stuur een mail voor een offerte.
Incompany
Liever bij jullie op locatie?
Zijn er binnen je organisatie meerdere vertrouwenspersonen actief, intern of extern? We geven deze cursus ook incompany, afgestemd op jullie eigen meld- en klachtenstructuur. Neem contact op voor een vrijblijvende offerte.
Vragen over de cursus
Bel ons op 070 - 450 02 16. Je kunt ook het formulier hieronder invullen, dan krijg je binnen 2 werkdagen reactie.